Układ słoneczny, planety i gwiazdy

Układ Słoneczny tworzą Słońce, osiem planet, ich księżyce oraz mniejsze ciała, takie jak planety karłowate, planetoidy i komety. Cztery planety najbliższe Słońcu są skaliste. Jowisz i Saturn to gazowe olbrzymy, a Uran i Neptun — lodowe olbrzymy.

Do porównywania odległości używamy jednostki astronomicznej ($1\,\mathrm{au}$), czyli średniej odległości Ziemi od Słońca: około $1{,}50\cdot10^{11}\,\mathrm{m}$.

Planety obiegają Słońce po elipsach. W prostych obliczeniach orbitę często przybliżamy okręgiem. Dla orbity kołowej prędkość planety wynosi $v=\sqrt{GM/r}$, gdzie $M$ to masa Słońca, a $r$ — promień orbity.

Im dalej planeta krąży od tej samej gwiazdy, tym mniejsza jest jej prędkość i tym dłuższy okres obiegu. Związek okresu z rozmiarem orbity opisuje trzecie prawo Keplera.

Gwiazda to gorące ciało gazowe, które w głównej części swojego życia uwalnia energię w reakcjach syntezy jądrowej. Barwa wiąże się z temperaturą powierzchni: niebieskie gwiazdy są zwykle gorętsze od czerwonych.

Jasność, którą widzisz na niebie, zależy od mocy promieniowania gwiazdy i jej odległości. Bliska gwiazda może wyglądać jaśniej niż znacznie silniejsza, ale odległa gwiazda.