Bryła sztywna · Ruch postępowy i obrotowy bryły sztywnej. Środek masy

Ruch postępowy i obrotowy bryły sztywnej

Bryła sztywna i jej ruch

Bryła sztywna to model, w którym odległości między punktami ciała pozostają stałe. Może przesuwać się, obracać lub wykonywać oba ruchy jednocześnie. Podczas czystego ruchu postępowego wszystkie punkty mają w danej chwili tę samą prędkość.

Bryła sztywna i jej ruch

W ruchu postępowym opisujesz położenie, prędkość i przyspieszenie liniowe s,v,as,v,a. W obrocie wokół stałej osi używasz kąta φ\varphi, prędkości kątowej ω\omega i przyspieszenia kątowego ε\varepsilon. W ruchu jednostajnie przyspieszonym analogicznie: v=v0+atv=v_0+at, ω=ω0+εt\omega=\omega_0+\varepsilon t.

Wielkości opisujące obrót

Kąt obrotu Δφ\Delta\varphi mierzysz w radianach; pełny obrót to 2π2\pi rad. Prędkość kątowa to ω=Δφ/Δt\omega=\Delta\varphi/\Delta t. Przyspieszenie kątowe opisuje zmianę ω\omega: ε=Δω/Δt\varepsilon=\Delta\omega/\Delta t. Okres TT to czas jednego obrotu, a częstotliwość ff — liczba obrotów na sekundę; ω=2π/T=2πf\omega=2\pi/T=2\pi f.

Wielkości opisujące obrót

Dla punktu w odległości rr od stałej osi: v=ωrv=\omega r, at=εra_t=\varepsilon r i ad=ω2ra_d=\omega^2r. ata_t zmienia wartość prędkości, a ada_d jej kierunek. Są do siebie prostopadłe, więc wartość całkowitego przyspieszenia to at2+ad2\sqrt{a_t^2+a_d^2}.

Wielkości opisujące obrót

Jeśli lina nie ślizga się po bębnie o promieniu RR, jej prędkość jest równa prędkości stycznej brzegu: v=ωRv=\omega R. Przyspieszenie liny wynosi a=εRa=\varepsilon R.

Środek masy

Środek masy opisuje średnie położenie masy układu. Dla punktów o masach mim_i i współrzędnych xix_i: xSM=∑imixi∑imi.x_{\mathrm{SM}}=\frac{\sum_i m_i x_i}{\sum_i m_i}. W dwóch lub trzech wymiarach stosujesz ten wzór osobno do każdej współrzędnej. mim_i to masa elementu, xix_i — jego położenie, a SM — środek masy.

Środek masy

Dla dwóch mas m1,m2m_1,m_2 środek masy leży bliżej większej masy. Jeśli odległości od niego wynoszą r1,r2r_1,r_2, zachodzi m1r1=m2r2m_1r_1=m_2r_2. Używaj współrzędnych ze znakami, gdy ciała leżą po przeciwnych stronach początku osi.

Ruch środka masy i środek ciężkości

Środek masy układu porusza się tak, jak punkt o całkowitej masie MM, na który działa wypadkowa siła zewnętrzna: ∑F⃗zewn=Ma⃗SM\sum\vec F_{\mathrm{zewn}}=M\vec a_{\mathrm{SM}}. W jednorodnym polu grawitacyjnym środek ciężkości pokrywa się ze środkiem masy.

Najważniejsze rozróżnienia

W obrocie wszystkie punkty mają tę samą ω\omega, ale różne vv. Środek masy nie musi leżeć wewnątrz materiału bryły. Nie myl środka masy ze środkiem ciężkości: pokrywają się w jednorodnym polu grawitacyjnym.

Zastosowanie definicji

Na tej samej sztywnej tarczy wszystkie punkty mają tę samą prędkość kątową. Punkt dalej od osi ma większą prędkość liniową, bo v=ωrv=\omega r.

Zastosowanie definicji

Położenie środka masy jest średnią ważoną masami. Sprawdź jednostki i znak każdej współrzędnej; większa masa znajduje się bliżej środka masy.