Fale · Wielkości opisujące falę

Matematyczny opis fal

Jak opisać falę?

Fala harmoniczna powstaje, gdy źródło wykonuje drgania okresowe. Każdy punkt ośrodka drga wokół położenia równowagi, a zaburzenie rozchodzi się dalej.

Jak opisać falę?

Faza opisuje, na jakim etapie drgania jest punkt. Punkty oddalone o całą długość fali λ\lambda mają tę samą fazę; odległość λ/2\lambda/2 odpowiada różnicy faz π\pi.

Równanie fali harmonicznej

Dla fali biegnącej w kierunku +x+x możesz zapisać y(x,t)=Asin⁡ ⁣(2π(tT−xλ)+φ0).y(x,t)=A\sin\!\left(2\pi\left(\frac{t}{T}-\frac{x}{\lambda}\right)+\varphi_0\right). Równanie opisuje wychylenie punktu yy w miejscu xx i czasie tt; φ0\varphi_0 to faza początkowa.

Równanie fali harmonicznej

W równaniu AA jest amplitudą, TT — okresem, a λ\lambda — długością fali. Przydatne są ω=2π/T\omega=2\pi/T i k=2π/λk=2\pi/\lambda, gdzie ω\omega to częstość kołowa, a kk — liczba falowa. Prędkość wynosi v=λ/T=ω/kv=\lambda/T=\omega/k.

Wykresy fali

Wykres y(x)y(x) w jednej chwili pokazuje kształt fali w przestrzeni: odczytasz z niego λ\lambda. Wykres y(t)y(t) dla jednego punktu pokazuje jego drgania: odczytasz z niego TT.

Źródło i rozchodzenie się

Częstotliwość fali jest równa częstotliwości drgań jej źródła. W danym ośrodku prędkość fali ustalają właściwości ośrodka, a długość wynika z v=λfv=\lambda f.

Jak czytać wykres?

Nie myl osi wykresu: poziomy odstęp między grzbietami na y(x)y(x) to odległość λ\lambda; na y(t)y(t) w jednym punkcie to czas TT.

Najważniejsze zależności

Aby odczytać długość fali, wybierz dwa sąsiednie punkty o tej samej fazie na wykresie przestrzennym y(x)y(x).

Najważniejsze zależności

Aby odczytać okres, znajdź czas między dwoma kolejnymi maksimami wychylenia tego samego punktu na wykresie y(t)y(t).

Najważniejsze zależności

Dwa punkty odległe o λ\lambda drgają w tej samej fazie. Odległość λ/2\lambda/2 oznacza przeciwne fazy.

Najważniejsze zależności

Z zależności v=λ/Tv=\lambda/T otrzymujesz λ=vT\lambda=vT. Używaj spójnych jednostek: vv w m/s\mathrm{m/s}, TT w sekundach, λ\lambda w metrach.