Zadanie 11.5.11: Dlaczego dźwięk trąbity dociera dalej niż głos?

Punkty
1 pkt
Dział
Fale · Rozchodzenie się fal. Natężenie fali
Trudność
Poziom trudności: łatwe

Treść zadania

Trąbita to ludowy drewniany instrument dęty, zbudowany z długiej rury rozszerzającej się ku końcowi; czasem rura jest zagięta. Wyjaśnij, czemu dźwięk instrumentu można dobrze usłyszeć z kilkuset metrów, podczas gdy głos osoby dmącej w trąbitę – tylko z odległości kilkudziesięciu metrów. W odpowiedzi uwzględnij natężenie fali oraz sposób jej rozchodzenia się.

Odpowiedź i wynik końcowy

Trąbita kieruje większą część dźwięku w przód, w węższy kąt niż głos emitowany bez instrumentu. Dlatego wzdłuż osi instrumentu natężenie jest większe i może pozostawać słyszalne z większej odległości. W dalekim polu natężenie nadal maleje w przybliżeniu jak 1/r21/r^2; kierunkowość zwiększa początkowy udział mocy w wybranym kierunku, a nie zmienia samego prawa rozbiegania się fali. Rura i rozszerzająca się czara mogą też poprawiać przekazywanie energii drgań do powietrza. 1: 1. Kierunkowość fali: Trąbita skupia energię fali dźwiękowej w wąskim kącie bryłowym (w przeciwieństwie do fali kulistej rozchodzącej się we wszystkich kierunkach). Dzięki temu powierzchnia czoła fali rośnie z odległością znacznie wolniej, a natężenie dźwięku II wzdłuż osi instrumentu maleje o wiele wolniej niż przy swobodnej emisji głosu. 2: 2. Dopasowanie impedancji akustycznej: Kształt instrumentu (długa rura z rozszerzającą się czarą) poprawia przekazywanie energii drgań do otaczającego powietrza, zwiększając sprawność emisji fali akustycznej.