Zadanie Zadanie 4.1.2: Cząstki subatomowe a cztery oddziaływania fundamentalne
- Punkty
- 3 pkt
- Dział
- Ruch i siły · Odziaływania
- Trudność
- Poziom trudności: łatwe
W laboratorium fizyki cząstek elementarnych badane są właściwości czterech cząstek subatomowych:
- Cząstka A: elektron ()
- Cząstka B: proton ()
- Cząstka C: neutron ()
- Cząstka D: neutrino elektronowe ()
Polecenia:
a) Dla każdej z cząstek A, B, C, D określ, którym z czterech oddziaływań fundamentalnych podlega (przedstaw w formie czytelnej tabeli z kolumnami: Cząstka, Silne, Elektromagnetyczne, Słabe, Grawitacyjne).
b) Wyjaśnij, dlaczego neutrina mogą przenikać przez całą planetę Ziemię niemal bez żadnego oddziaływania z materią.
c) W stabilnym jądrze helu-4 znajdują się dwa protony i dwa neutrony. Wyjaśnij, dlaczego jądro to nie rozpada się pod wpływem sił odpychania elektrostatycznego między jednakowo naładowanymi protonami.
Odpowiedź i wynik końcowy
a) Tabela oddziaływań fundamentalnych dla badanych cząstek:
$\begin{tabular}{|c|c|c|c|c|}$
$\hline$
Cząstka & Silne & Elektromagnetyczne & Słabe & Grawitacyjne \\ \hline
Elektron () & NIE & TAK & TAK & TAK \\ \hline
Proton () & TAK & TAK & TAK & TAK \\ \hline
Neutron () & TAK & NIE & TAK & TAK \\ \hline
Neutrino elektronowe () & NIE & NIE & TAK & TAK \\ \hline
$\end{tabular}$
b) Neutrino nie posiada ładunku elektrycznego (brak oddziaływania elektromagnetycznego) ani ładunku kolorowego (brak oddziaływania silnego). Oddziałuje wyłącznie grawitacyjnie (ze względu na znikomą masę) oraz słabo. Oddziaływanie słabe ma skrajnie mały zasięg (), co sprawia, że prawdopodobieństwo zderzenia z jądrem atomowym na drodze przez Ziemię jest bliskie zeru.
c) Między nukleonami w odległościach rzędu działają jądrowe siły silne (resztkowe oddziaływanie silne). W tej skali odległości siły przyciągania silnego są około 100 razy większe od sił odpychania kulombowskiego między protonami, co zapewnia stabilność jądra helu-4.