Zadanie Zadanie 6.4.5: Toczenie się kuli po wzniesieniu

Punkty
5 pkt
Dział
Bryła sztywna · Energia kinetyczna w ruchu obrotowym
Trudność
Poziom trudności: średnie
Jednorodna pełna kula o masie m=0,2 kgm = 0{,}2\text{ kg} i promieniu R=4 cmR = 4\text{ cm} toczy się bez poślizgu po poziomym podłożu w kierunku wzniesienia o wysokości h1=35 cmh_1 = 35\text{ cm}. Moment bezwładności jednorodnej kuli względem osi przechodzącej przez jej środek wynosi I=25mR2I = \frac{2}{5}mR^2. a) Oblicz minimalną wartość prędkości liniowej środka masy vminv_{\text{min}}, jaką należy nadać kuli u podstawy wzniesienia, aby dotarła na jego szczyt. b) W kolejnym doświadczeniu kula stacza się bez poślizgu ze szczytu pagórka o wysokości h1h_1 (startując ze stanu spoczynku) na niższą poziomą półkę znajdującą się na wysokości h2=14 cmh_2 = 14\text{ cm}. Oblicz wartość prędkości kątowej ω\omega kuli po osiągnięciu poziomu h2h_2. Przyjmij g=9,81 m/s2g = 9{,}81\text{ m/s}^2.

Treść zadania

Jednorodna pełna kula o masie m=0,2 kgm = 0{,}2\text{ kg} i promieniu R=4 cmR = 4\text{ cm} (0,04 m0{,}04\text{ m}) toczy się bez poślizgu po poziomym podłożu w kierunku wzniesienia o wysokości h1=35 cmh_1 = 35\text{ cm} (0,35 m0{,}35\text{ m}). Moment bezwładności jednorodnej kuli względem osi przechodzącej przez jej środek wynosi I=25mR2I = \frac{2}{5}mR^2. a) Korzystając z zasady zachowania energii mechanicznej, oblicz minimalną wartość prędkości liniowej środka masy vminv_{\text{min}}, jaką należy nadać kuli u podstawy wzniesienia, aby dotarła na jego szczyt. b) W kolejnym doświadczeniu kula stacza się bez poślizgu ze szczytu pagórka o wysokości h1h_1 (startując ze stanu spoczynku) na niższą poziomą półkę znajdującą się na wysokości h2=14 cmh_2 = 14\text{ cm} (0,14 m0{,}14\text{ m}). Oblicz wartość prędkości kątowej ω\omega kuli po osiągnięciu poziomu h2h_2. Przyjmij przyspieszenie ziemskie g=9,81 m/s2g = 9{,}81\text{ m/s}^2.

Odpowiedź i wynik końcowy

a) vmin=107gh1≈2,21 m/sv_{\text{min}} = \sqrt{\frac{10}{7}gh_1} \approx 2{,}21\text{ m/s} (dla g=10 m/s2g = 10\text{ m/s}^2: vmin≈2,24 m/sv_{\text{min}} \approx 2{,}24\text{ m/s}) b) ω=1R107g(h1−h2)≈42,9 rad/s\omega = \frac{1}{R}\sqrt{\frac{10}{7}g(h_1 - h_2)} \approx 42{,}9\text{ rad/s} (dla g=10 m/s2g = 10\text{ m/s}^2: ω≈43,3 rad/s\omega \approx 43{,}3\text{ rad/s}) a: vmin=107gh1≈2,21 m/sv_{\text{min}} = \sqrt{\frac{10}{7}gh_1} \approx 2{,}21\text{ m/s} (dla g=10 m/s2g = 10\text{ m/s}^2: vmin≈2,24 m/sv_{\text{min}} \approx 2{,}24\text{ m/s}) b: ω=1R107g(h1−h2)≈42,9 rad/s\omega = \frac{1}{R}\sqrt{\frac{10}{7}g(h_1 - h_2)} \approx 42{,}9\text{ rad/s} (dla g=10 m/s2g = 10\text{ m/s}^2: ω≈43,3 rad/s\omega \approx 43{,}3\text{ rad/s})
Ilustracja do zadaniaDwa schematy tej samej pełnej kuli. W a kula u podstawy wzniesienia ma minimalną prędkość v_min. W b kula startuje z widocznie zaznaczonej początkowej pozycji na wysokości h1=35 cm ze spoczynku, toczy się po ciągłym profilu wzniesienia i osiąga poziomą półkę na wysokości h2=14 cm. Na półce pokazano prędkość liniową v2 oraz prędkość kątową ω.a) Minimalna prędkośćb) Zjazd na wysokość h2mvminh1=35 cmh=0mv2h2=14 cmωm, h1=35 cm; v0=0