Zadanie Zadanie 6.6.11: Zachowanie momentu pędu – kurczenie się jądra pulsara Vela

Punkty
3 pkt
Dział
Bryła sztywna · Moment pędu bryły sztywnej
Trudność
Poziom trudności: średnie
Pulsar Vela, odległy od Ziemi o około 800 lat świetlnych, jest gwiazdą neutronową o masie przekraczającej masę Słońca i średnicy około d≈2 kmd \approx 2\text{ km} (R2≈1 kmR_2 \approx 1\text{ km}). Po wybuchu supernowej zewnętrzna otoczka gwiazdy została odrzucona w przestrzeń kosmiczną, a gwałtownie zapadające się jądro uległo skurczeniu i zaczęło bardzo szybko wirować. Obecnie pulsar Vela wiruje z częstotliwością f2=10 Hzf_2 = 10\text{ Hz} (okres T2=0,1 sT_2 = 0,1\text{ s}). Oblicz okres obrotu gwiazdy T1T_1 w epoce, gdy promień jej jądra był n=1000n = 1000 razy większy niż obecnie (R1=1000R2R_1 = 1000 R_2). Załóż, że gwiazda neutronowa jest jednorodną kulą (I=25MR2I = \frac{2}{5} M R^2), a w czasie kurczenia się jądro stanowi układ izolowany (jego masa pozostaje stała i moment pędu jest zachowany). Wynik wyraź w dobach.

Treść zadania

Pulsar Vela znajduje się około 800 lat świetlnych od Ziemi; jest gwiazdą neutronową o masie przekraczającej masę Słońca i średnicy około d ≈ 2 km (R_2 ≈ 1 km). Po wybuchu supernowej zewnętrzna otoczka gwiazdy została odrzucona w przestrzeń kosmiczną, a gwałtownie kurczące się jądro zaczęło szybko wirować. Obecnie pulsar Vela ma częstotliwość f_2 = 10 Hz (okres T_2 = 0,1 s). Oblicz okres obrotu jądra T_1 w epoce, gdy jego promień był n = 1000 razy większy niż obecnie (R_1 = 1000 R_2). Załóż, że gwiazda neutronowa jest jednorodną kulą o momencie bezwładności I = 2/5 MR², a podczas kurczenia się jądro stanowi układ izolowany: jego masa pozostaje stała i moment pędu jest zachowany. Wynik wyraź w dobach.

Odpowiedź i wynik końcowy

T1=100 000 s≈1,16 doby≈1,2 dobyT_1 = 100\,000\text{ s} \approx 1,16\text{ doby} \approx 1,2\text{ doby}
Ilustracja do zadaniaSchemat kurczenia się jądra gwiazdy do pulsara z zachowaniem momentu pędu L = constStan 1: Jądro gwiazdyStan 2: PulsarR1KolapsL = constR2